แนวข้อสอบ กว. Quality Control พร้อมเฉลย

หัวข้อ “Quality Control” เป็นส่วนหนึ่งของการสอบใบอนุญาตภาคีวิศวกร (กว.) บน TUE.expert มีข้อซ้อมหัวข้อนี้ 25 ข้อ อยู่ใน 1 ชุดซ้อม ด้านล่างคือตัวอย่าง 5 ข้อ พร้อมเฉลยและคำอธิบาย ลองตอบเองก่อน แล้วกด “ดูเฉลย” ใต้แต่ละข้อเพื่อตรวจคำตอบ

ตัวอย่างข้อสอบ Quality Control 5 ข้อ

1. 1. ในแผนการสุ่มตัวอย่างเพื่อการยอมรับแบบมาตรฐานเดียว (Single Sampling Plan) หากกำหนดขนาดตัวอย่าง n และเกณฑ์ตัดสิน c ไว้ การเพิ่มขนาดตัวอย่าง n ให้มากขึ้นโดยคงค่า c ไว้เท่าเดิม จะส่งผลต่อเส้นโค้งลักษณะการปฏิบัติงาน (OC Curve) อย่างไร

   • A. เส้นโค้ง OC จะมีความชันมากขึ้น ทำให้แผนการสุ่มตัวอย่างสามารถแยกแยะล็อตคุณภาพดีและไม่ดีได้ชัดเจนขึ้น
   • B. เส้นโค้ง OC จะแบนราบลง ทำให้ความเสี่ยงของผู้ผลิตและผู้บริโภคเพิ่มขึ้นทั้งคู่
   • C. เส้นโค้ง OC จะไม่เปลี่ยนแปลง เนื่องจากค่า c เป็นตัวกำหนดรูปร่างเพียงตัวเดียว
   • D. เส้นโค้ง OC จะเลื่อนขนานไปทางขวา ทำให้ค่า AQL เพิ่มขึ้นโดยอัตโนมัติ
   ดูเฉลย

   คำตอบ: ข้อ A — เส้นโค้ง OC จะมีความชันมากขึ้น ทำให้แผนการสุ่มตัวอย่างสามารถแยกแยะล็อตคุณภาพดีและไม่ดีได้ชัดเจนขึ้น

   การเพิ่มขนาดตัวอย่าง n โดยคงค่าเกณฑ์ตัดสิน c ไว้ จะลดความคลาดเคลื่อนในการประมาณสัดส่วนของเสียในตัวอย่าง ทำให้เส้นโค้ง OC มีความชันมากขึ้นและแยกแยะล็อตคุณภาพดีกับไม่ดีได้แม่นยำขึ้น ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงทั้งของผู้ผลิตและผู้บริโภคพร้อมกัน

2. 2. แผนภูมิควบคุมค่าเฉลี่ย (X-bar Chart) ของกระบวนการหนึ่งจากการเก็บข้อมูล 25 กลุ่มตัวอย่างต่อเนื่อง พบว่ามีจุดข้อมูล 8 จุดติดต่อกันตกอยู่เหนือเส้นค่ากลาง (Center Line) ทั้งหมด แม้ไม่มีจุดใดเกินขอบเขตควบคุมบน (UCL) เลยก็ตาม ผู้ควบคุมกระบวนการควรวิเคราะห์สถานการณ์นี้อย่างไรตามหลักการวิเคราะห์รูปแบบของแผนภูมิควบคุม

   • A. ถือว่ากระบวนการมีแนวโน้มออกนอกการควบคุม เนื่องจากรูปแบบจุดข้อมูลที่ไม่เป็นสุ่มบ่งชี้ว่าค่าเฉลี่ยกระบวนการอาจเลื่อนขึ้นจากค่าที่ตั้งไว้ แม้จุดข้อมูลจะยังอยู่ในขอบเขตควบคุมก็ตาม
   • B. ถือว่ากระบวนการยังอยู่ในการควบคุมอย่างสมบูรณ์ เนื่องจากเกณฑ์การตัดสินกระบวนการออกนอกการควบคุมพิจารณาเฉพาะจุดที่เกินขอบเขตควบคุมเท่านั้น
   • C. ถือว่าเป็นความผิดพลาดในการบันทึกข้อมูล และควรลบจุดข้อมูลทั้ง 8 จุดออกจากการวิเคราะห์ทันทีโดยไม่ต้องตรวจสอบ
   • D. ถือว่าขอบเขตควบคุมที่คำนวณไว้แคบเกินไป จึงควรคำนวณขอบเขตควบคุมใหม่โดยเพิ่มค่าซิกมาเป็น 4 เท่าแทน 3 เท่า
   ดูเฉลย

   คำตอบ: ข้อ A — ถือว่ากระบวนการมีแนวโน้มออกนอกการควบคุม เนื่องจากรูปแบบจุดข้อมูลที่ไม่เป็นสุ่มบ่งชี้ว่าค่าเฉลี่ยกระบวนการอาจเลื่อนขึ้นจากค่าที่ตั้งไว้ แม้จุดข้อมูลจะยังอยู่ในขอบเขตควบคุมก็ตาม

   การมีจุดข้อมูลจำนวนมากติดต่อกันอยู่ด้านเดียวของเส้นค่ากลาง เช่น 8 จุด ถือเป็นรูปแบบที่ไม่เป็นสุ่มตามหลักการวิเคราะห์รูปแบบของแผนภูมิควบคุม ซึ่งบ่งชี้ถึงการเลื่อนของค่าเฉลี่ยกระบวนการแม้จุดข้อมูลจะยังอยู่ในขอบเขตควบคุม การพิจารณาเฉพาะจุดที่เกินขอบเขตตามตัวเลือก B จึงไม่เพียงพอต่อการตรวจจับความผิดปกติของกระบวนการ

3. 3. แผนภูมิควบคุมสัดส่วนของเสีย (p-chart) มีค่าสัดส่วนของเสียเฉลี่ย (p-bar) เท่ากับ 0.04 จากขนาดตัวอย่าง n เท่ากับ 250 ชิ้นต่อกลุ่ม หากกลุ่มตัวอย่างหนึ่งตรวจพบสัดส่วนของเสียเท่ากับ 0.09 จงคำนวณขีดจำกัดควบคุมบน (UCL) ที่ 3 เท่าของส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และพิจารณาว่ากลุ่มตัวอย่างนี้อยู่นอกเหนือการควบคุมทางสถิติหรือไม่

   • A. UCL ประมาณ 0.077 และเนื่องจาก 0.09 มากกว่า UCL จึงถือว่ากลุ่มตัวอย่างนี้อยู่นอกเหนือการควบคุม
   • B. UCL ประมาณ 0.077 แต่เนื่องจาก 0.09 ยังน้อยกว่า LCL จึงถือว่าอยู่ในการควบคุม
   • C. UCL ประมาณ 0.120 และเนื่องจาก 0.09 น้อยกว่า UCL จึงถือว่าอยู่ในการควบคุม
   • D. UCL ประมาณ 0.040 ซึ่งเท่ากับ p-bar จึงไม่สามารถสรุปได้
   ดูเฉลย

   คำตอบ: ข้อ A — UCL ประมาณ 0.077 และเนื่องจาก 0.09 มากกว่า UCL จึงถือว่ากลุ่มตัวอย่างนี้อยู่นอกเหนือการควบคุม

   UCL เท่ากับ p-bar บวก 3 เท่าของรากที่สองของ p-bar คูณ (1 ลบ p-bar) หารด้วย n เท่ากับ 0.04 บวก 3 คูณรากที่สองของ (0.04 คูณ 0.96 หาร 250) ประมาณ 0.077 เนื่องจากสัดส่วนที่ตรวจพบ 0.09 สูงกว่า UCL จึงถือว่ากลุ่มตัวอย่างนี้อยู่นอกเหนือการควบคุมทางสถิติและต้องหาสาเหตุผิดปกติ

4. 4. กระบวนการกลึงชิ้นงานแห่งหนึ่งมีค่าเฉลี่ยของกระบวนการเท่ากับ 25.0 มิลลิเมตร มีค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของกระบวนการเท่ากับ 2.0 มิลลิเมตร กำหนดขีดจำกัดข้อกำหนดบน (USL) เท่ากับ 30.0 มิลลิเมตร และขีดจำกัดข้อกำหนดล่าง (LSL) เท่ากับ 18.0 มิลลิเมตร ดัชนีสมรรถนะกระบวนการที่แท้จริง (Cpk) ของกระบวนการนี้มีค่าเท่าใด

   • A. 0.83
   • B. 1.17
   • C. 1.00
   • D. 2.50
   ดูเฉลย

   คำตอบ: ข้อ A — 0.83

   Cpu เท่ากับ (30 ลบ 25) หารด้วย (3 คูณ 2) เท่ากับ 0.83 และ Cpl เท่ากับ (25 ลบ 18) หารด้วย (3 คูณ 2) เท่ากับ 1.17 ค่า Cpk คือค่าที่น้อยกว่าระหว่างสองค่านี้ จึงเท่ากับ 0.83 ตัวเลือก B คือการเลือก Cpl ผิดด้าน และตัวเลือก C คือค่า Cp (ไม่พิจารณาการเยื้องศูนย์ของค่าเฉลี่ย) ที่มักถูกสับสนกับ Cpk

5. 5. ในระบบ Six Sigma ตัวย่อ DPMO หมายถึงข้อใด

   • A. Defects Per Million Opportunities
   • B. Defective Parts Manufactured Overall
   • C. Deviation Per Measured Output
   • D. Defect Probability Measurement Outcome
   ดูเฉลย

   คำตอบ: ข้อ A — Defects Per Million Opportunities

   DPMO คือจำนวนข้อบกพร่องต่อโอกาสหนึ่งล้านครั้ง (Defects Per Million Opportunities) ซึ่งเป็นหน่วยวัดหลักที่ใช้ประเมินระดับสมรรถนะของกระบวนการในระบบ Six Sigma

ชุดซ้อมที่มีหัวข้อ Quality Control

• กว. ภาคีวิศวกรอุตสาหการ หมวดวิชาเฉพาะ — ชุดจำลองสอบเต็ม 100 ข้อ100 ข้อ
  ฿159

หัวข้ออื่นในแนวข้อสอบ กว.